"ခ်ိဳး"ဘာသာစကားႏွင့္ "ခ်ိဳး"စာေပ
ခ်ိဳးလူမ်ိဳးတုိ႕သည္ ကြဲျပားေသာယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဘာသာစကားကို ပိုင္ဆိုင္ၾကသည္။ ယင္းသည္ ခ်ိဳးလူမ်ိဳး၏ ထူျခား ခ်က္တခုပင္ ျဖစ္ပါသည္။ Mün kchi (Mün dialect), Mkang kchi (Mkang dialect), Dai kchi (Dai dialect), Ukpu kchi (Ukpu dialect), NgGah kchi (NgGah dialect) စသည့္ ေဒသိယစကားမ်ား ရွိသည္။ ယင္းတို႕အား လံုးကို KCho nghtu, KCho kchi (KCho language) ခ်ိဳးဘာသာ၊ ခ်ိဳးဘာသာစကား ဟု ေခၚပါသည္။
ဤေဒသိယ စကား (Dialect)အားလံုးကို ေရးသားရန္ KCho Ca-nglung (KCho Alphabet)မ်ား ရွိပါသည္။ ၄င္း ခ်ိဳးဘာသာစ ကား KCho Language ကိုေရးသားသည့္ ခ်ိဳးစာေပ KCho Literatureေပၚေပါက္လာပံုသမိုင္းေၾကာင္း ကို Background History တြင္ေဖာ္ျပထားပါသည္။
ယင္းေနာက္ေၾကာင္းသမိုင္းဖတ္ရႈျပီးသည့္ေနာက္ KCho Writing System ကို ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္။အာဏာရွင္အစိုးရ အဆင့္ဆင့္ ၾကီးစိုးမႈေအာက္၌ ခ်ိဳးအမ်ိဳးသားမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႕ဘာသာစကား၊စာေပအေရးအရာကိုပင္လွ်င္ ညွိ ႏိႈင္းတုိင္ပင္ ႏွီးေႏွာခြင့္မရေသာေၾကာင့္ ယေန႕အထိ မျပည့္စံုႏိုင္ေသးသည္ကို ေတြ႕ရွိရေပမည္။ ကံုလံုျပည့္စံု ထယ္၀ါခံ့ညားေသာ ခ်ိဳးစာေပအဆင့္ ေရာက္ရွိရန္ ခ်ိဳးစာေပႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ၊ ခ်ိဳးစာအဖြဲ႕တို႕ ေပၚေပါက္လာေစျခင္းငွာ ရည္စူးထားပါသည္။ ခ်ိဳးစာအဖြဲ႕ ရွိလာေသာအခါ သဒၵါ၊ အဘိဓါန္မ်ားလည္းေပၚေပါက္လာမည္ျဖစ္၍ ဤအခန္းတြင္ ထားရွိရန္ ရည္မွန္းထားပါသည္။ ခ်ိဳးအမ်ိဳးသားတိုင္း ၀ိုင္း၀န္းရြက္ေဆာင္ၾကရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။
ေနာက္ထပ္တဆင့္လ်ာထား ထားရွိေသာအခန္းမွာ KCho Language Learning Program ျဖစ္ပါသည္။ အင္တာနက္ သင္ၾကားေရး အစီအစဥ္ျဖစ္ပါသည္။ အသံသြင္း ပို႕ခ်ခ်က္မ်ားကို ဖြင့္ယူနားဆင္သင္ယူႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထားမည္ ျဖစ္ပါသည္။
သတင္းႏွင့္ျပန္ၾကားေရးဌာန
ခ်ိဳးတိုင္းရင္းသားေကာင္စီ